Main Menu

2.3 Ρητορικής - Αντιλογίας

Όμιλος αντιλογίας-επιχειρηματολογίας

Υπεύθυνη: κ. Κορίνα Βολιώτη

Μέσα στο πρώτο μισό του 5ου αι. π.Χ. στις ελληνικές αποικίες της Σικελίας ξεσπούν πολιτικές αναταραχές που οδηγούν σε ανατροπή της τυραννίας. Tο 471 π.Χ. η δυναστεία του Θήρωνα στον Ακράγαντα φτάνει στο τέλος της, ενώ το 463 π.Χ. ο Ιέρωνας χάνει την εξουσία του στις Συρακούσες. Οι πολίτες είναι πια ελεύθεροι να διεκδικήσουν σε μια σειρά από δίκες τις περιουσίες που είχαν καταπατήσει οι τύραννοι των πόλεων.  Οι Έλληνες είχαν ανέκαθεν έμφυτη προδιάθεση προς τον λόγο και ενδιαφέρον για την επικοινωνία μέσα από συζητήσεις -ο Όμηρος άλλωστε είναι αδιάψευστος μάρτυρας- τώρα όμως διαμορφώνονται και οι πολιτικές συνθήκες που ευνοούν την εκφορά δημόσιου λόγου και την ανάδειξη των ικανών ρητόρων σε πρόσωπα με πολιτική και κοινωνική δύναμη. Η γέννηση της τέχνης του λόγου συνδέεται κατά την παράδοση με ονόματα Σικελών: του φιλόσοφου Εμπεδοκλή από τον Ακράγαντα, του Κόρακα και του Τεισία από τις Συρακούσες - τους δύο τελευταίους συνδέει σχέση δασκάλου-μαθητή. Σύμφωνα με τον Διογένη τον Λαέρτιο, ο Αριστοτέλης ανέφερε στον διάλογό του Σοφιστής ότι ευρετής της ρητορικής ήταν ο Εμπεδοκλής. Τα ονόματα πάλι του Κόρακα και του Τεισία συσχετίζονται με τη συγγραφή ενός εγχειριδίου διδασκαλίας της ρητορικής. Κατά τη μαρτυρία του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη  φαίνεται πως ασχολήθηκαν με την απόδειξη βάσει ενδείξεων ή τον συλλογισμό που στηρίζεται στο πιθανόν, το εἰκός. Στον Κόρακα αποδίδεται και η επινόηση της διαίρεσης του λόγου σε επτά μέρη: προοίμιον, προκατασκευή, προκατάστασις, κατάστασις, ἀγῶνες, παρέκβασις, ἐπίλογος. Το πιθανότερο είναι πως αυτοί οι πρόδρομοι ρητοροδιδάσκαλοι διατύπωναν με βάση την εμπειρική παρατήρηση γενικούς κανόνες· πάνω τους θα στηριζόταν αργότερα η συστηματική διδασκαλία της ρητορικής τέχνης. Μπορεί η ρητορική να γεννήθηκε στη Σικελία, γνώρισε όμως ιδιαίτερη άνθηση στην Αθήνα…

 Έτσι λοιπόν, υπηρετώντας τη βαθιά ρητορική ιστορία ήδη από μικρή ηλικία, ο όμιλος αντιλογίας του Δημοτικού της Σχολής μας μετρά 2 συναπτά έτη λειτουργίας με τουλάχιστον 25 –εν δυνάμει- μικρούς ρήτορες από την Ε’ και τη Στ’ τάξη. Τη φετινή χρονιά οι μαθητές εμβάθυναν σε πολλά μέρη της επεξεργασίας του προφορικού λόγου μέσα από βιωματικές ασκήσεις, δημιουργική γραφή, σύντομους αγώνες βασισμένους στον επίσημο κανονισμό των αγώνων Λυκείων με αντίστοιχη αξιολόγηση. Ακόμη, επιχειρήσαμε να προπονηθούμε μαζί με τον όμιλο αντιλογίας του Γυμνασίου,  καθώς 10 από τους 11 μαθητές θα εισαχθούν στο Γυμνάσιο κατά το σχολικό έτος 2017-2018. Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε στην ευαισθητοποίηση των μαθητών του ομίλου σε κοινωνικά θέματα καθώς και σε θέματα παγκόσμιου βεληνεκούς, μέσα από ανάλυση άρθρων από το Διαδίκτυο αλλά και μέσα από παρακολούθηση αντίστοιχων ταινιών και ομιλιών. Στόχος ήταν να αποκτήσουν τα παιδιά μας σφαιρική άποψη αλλά και πολύπλευρη γνώση σε θέματα που δημιουργούν έντονο προβληματισμό σε κάθε ενεργό πολίτη του κόσμου που θέλει να συμμετέχει, να εκφράζεται ελεύθερα και να τοποθετείται γραπτά και προφορικά.

 

 

 

share